Economie en tourisme

Algemeen

Vliegvels ChisinauMoldavië heeft een goed klimaat en goede grond voor de landbouw maar daarentegen weinig natuurlijke bronnen. Hierdoor is de economie grotendeels afhankelijk van de landbouw, o.a. fruit, groenten, wijn en tabak. Olie, steenkool en aardgas moeten allemaal geïmporteerd worden, voornamelijk van Rusland. Energietekorten waren de oorzaak van een scherpe daling van de agrarische productie na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991. Als onderdeel van een omvangrijk economisch hervormingsprogramma introduceerde Moldavië een inwisselbare munteenheid, bevroor alle prijzen, stopte subsidies aan staatsbedrijven, bevorderde de privatisering van landbouwgronden en liet de rentetarieven los. Interne en regionale economische en politieke problemen hadden echter nog steeds grote invloed op de economische toestand. Door de economische crisis in Rusland in 1998, Moldavië's belangrijkste handelspartner, daalde het bnp met 8,6%. In 1999 daalde het bnp opnieuw, nu met 4,4%, de vijfde daling in zeven jaar; met name de export daalde en de energievoorziening was zeer onregelmatig. In 2000 daalde het bnp licht en had de landbouw te lijden onder een droogteperiode. De buitenlandse schuld bedroeg in het jaar 2000 900 miljoen dollar. De verwachting voor 2001 is dat er weer wat economische groei mogelijk is.
In 1997 kwamen er 33.000 buitenlandse toeristen naar Moldavië, die ca. 34 miljoen dollar uitgaven.


Landbouw en veeteelt

In de Sovjet-Unie was Moldavië het zesde landbouwland met als belangrijkste exportproducten champagne en wijn. Het weer is van grote invloed op de agrarische sector en heeft daardoor vaak slechte oogsten als gevolg. In 2000 zorgde de agrarische sector voor 31% van het bnp en werkte 40% van de beroepsbevolking in deze sector. De organisatiestructuur leunt nog sterk op de voormalige staats- en collectieve boerderijen (in 1997 respectievelijk 262 staatsbedrijven en 157 collectieve boerderijen) waarvan in 1994 een kwart is getransformeerd in bedrijven waarvan de werknemers eigenaar zijn. Moldavië is een belangrijke producent van tomaten, appels, druiven en grapefruits, en de vele boomgaarden produceren verder pruimen, abrikozen, kersen en perziken.

De fruitproductie is geconcentreerd in het noorden en het midden van het land en aan de oever van de Dnjestr-rivier. Verder is tabak belangrijk (30.000 werknemers), maar ook suikerbieten (80.000 ha, 30.000 werknemers en tien fabrieken) en zonnebloemen voor zonnebloemolie. Tarwe en vooral maïs worden geproduceerd voor de lokale markt, de export en voor diervoer. Ca. de helft van de in de Moldavische agrarische sector geproduceerde producten worden verkocht aan de voormalige Sovjet-republieken, met name Rusland, Oekraïne en Wit-Rusland. Sinds eind jaren tachtig is de agrarische productie door een aantal redenen sterk ingezakt. In 1991 lag het peil van de agrarische productie bijna op dat van 1970. Enkele redenen zijn: verouderde machines, transportproblemen, de politieke twisten in Trans-Dnjestrië, Gorbachovs anti-alcoholcampagne en last but not least het onvoorspelbare Moldavische weer. In 1991 vroor het in de lente, had men veel last van overstromingen door overvloedige regenval in de zomer en daarna de ergste droogte sinds 50 jaar. Ook de jaren daaropvolgend waren moeilijk door extreme weersomstandigheden. Als gevolg hiervan lag b.v. de maïsproductie 50% lager als normaal en moest in plaats van te exporteren, graan geïmporteerd worden na een oogst in 1994 die 800.000 ton lager lag dan in 1993.

De vleessector zorgt voor 50% van het totale agrarische productie. De helft van de productie is varkensvlees is en verder rundvlees, kip en lamsvlees. In de periode 1990 tot 1994 verminderde het veeteeltareaal met 25%. Het aantal dieren bedroeg in 1994 400.000. In 1997 werd ca. 50 ton zoetwatervis gevangen voor de lokale markt. In 1997 werd er 406.500 m3 hout geproduceerd.


Industrie en handel

In 2000 zorgde de industrie voor 35% van het bnp en in deze sector werkte 14% van de beroepsbevolking. De belangrijkste industriële producten van Moldavië zijn motors en aanverwante artikelen, o.a. tractors en auto-onderdelen. Verder is er wat chemische industrie (plastics, synthetische vezels, verf en vernis) en bouwindustrie (cement, beton). De consumentengoederenindustrie heeft vanaf het begin van de jaren negentig grote problemen gekend. De aanvoer van goedkope brandstof en grondstoffen stopte bijna helemaal na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie en de vijandigheden in Trans-Dnjestrië. Samen met de hoge inflatie stegen de prijzen van de goederen, die soms zelfs verdubbelden.

Consumentengoederen waren in 1991 goed voor 22% van de industriële productie. Belangrijk zijn de textielindustrie (50%) en de voedingsmiddelenindustrie (40%). Zware industrie stamt nog bijna geheel uit de Sovjet-periode. Het zorgt voor 16% van de totale industriële productie m.n. de machinebouw. In 1994 had Moldavië nog behoorlijk wat militaire industrie (elf fabrieken). Maar deze zijn omgewerkt in civiele industrie.

Van groot belang is ook productie van wijn, tabak en voedingsmiddelenconserven (vleeswaren, zuivelproducten). Belangrijkste agrarische exportproduct is wijn. Moldavië gebruikt meer dan 150.000 ha voor de wijnbouw. Van toenemend belang is sinds de jaren zeventig de elektrotechnische industrie (televisies, koelkasten, wasmachines).
In 2000 werd er voor 500 miljoen dollar geëxporteerd. De belangrijkste exportpartners zijn Rusland, Roemenië, Duitsland, Oekraïne, Italië en Wit- Rusland.
In 2000 werd er voor 761 miljoen dollar geïmporteerd. De belangrijkste importpartners zijn Rusland, Roemenië, Oekraïne, Duitsland, Italië en Wit- Rusland.


Energievoorziening en verkeer

Een van de grote problemen waar Moldavië mee te kampen heeft is het bijna totale gebrek aan natuurlijke energiebronnen. Moldavië heeft geschat een reserve van 10 miljoen ton olie en 24.000 miljoen m3 gas in de grond zitten, die echter nog niet geëxploiteerd wordt. Men heeft wel een paar kleine hydro- elektrische centrales langs de Dnjestr-rivier en er zijn nóg kleinere thermische elektrische centrales en verder er is natuurlijk brandhout.

Maar bij elkaar leveren ze maar 1% van de totale behoefte aan energie. Moldavië was in 1994 voor 90% afhankelijk van de invoer uit Rusland. In maart 1995 stond Moldavië voor 232 miljoen dollar in het krijt bij Rusland.
In 1995 vond het meeste transport plaats via de spoorwegen (95%) en de snelwegen. Naar het buitenland lopen spoorlijnen naar Odense in de Oekraïne en de Roemeense steden Iasi en Galati. De vlieghaven van de hoofdstad Chisinau verwerkte in 1997 ca. 280.000 passagiers en 1826 ton vracht. Scheepvaart is mogelijk op de Dnjestr en de Proet, maar levert slechts een kleine bijdrage aan het totale transport van goederen en mensen.

Cricova Purcari Vartely Acorex Wine Bostovan